De teloorgang van het scholenlaantje

 Hoe de gebundelde gedachte een zachte dood is gestorven

Onderzoeksrapport  door:
Roeland Fens
Arie Otten VVD
september 2009     

De teloorgang van het scholenlaantje

1. Inleiding

Wij van de VVD fractie waren in 2005 zeer enthousiast over het idee van een gezamenlijke aanpak van Hengelo en Borne om te komen tot de bouw van 4 scholen voor het voortgezet onderwijs op de grens van beide gemeenten in het plan Kristenbos.

De teleurstelling was dan ook groot dat wij in april in de krant moesten lezen dat de drie betrokken partijen hadden besloten dat scholenbouw niet te realiseren was op grond van geen uitzicht op haalbaarheid en de financiële risico's.

Wij hebben dit punt direct aangekaard in de commissie Sociaal, waar de wethouder onderwijs een warrig verhaal vertelde over het afblazen. Wij hebben direct aangegeven dat wij een nader onderzoek wilde starten naar de (echte) reden van het afblazen en de geleden schade van dit slopende proces.

In de presidium vergadering van 20 april 2009  verzocht de griffier ons om aan te geven of wij met een voorstel wilden komen dat besproken kon worden. Er lag nog geen stuk voor ter bespreking. Wij hebben daarna nogmaals toegezegd een nota hiervoor te maken.

Wij hopen dat deze notitie de basis mag zijn van een goede discussie in de Commissie Sociaal.

2. Het onderzoek met Hengelose informatie

Via gesprekken met beleidsmedewerkers onderwijshuisvesting  hebben wij informatie gekregen over de voorliggende periode. Een kort overzicht:

 In de Raadsvergadering van 19 juli 2005 werd besloten:

• - om met de voorbereiding van een viertal nieuwe scholen voor het VO te starten waarvan een op Borns grondgebied en drie op Hengelo's grondgebied;
• - een project organisatie uit te werken;
• - de netto opbrengsten van de vrijkomende gronden groot 8.756.000 euro mede in te zetten voor de bouw van de scholen en nog eens 3.600.000 euro van naastgelegen gemeente gronden;
• - tot de inzet van 20 miljoen uit de gemeentelijke middelen van de onderwijshuisvesting en nog eens een miljoen voor het instroompunt Borne;
• - tot de inzet van de contante waarde door besparingen Carmel en OSG groot 3.940.000 euro;
• - tot het reserveren voor tegenvallers groot 531.000 euro;
• - totaal beschikbaar bijna 38 miljoen euro;

Nog een aantal gelezen overwegingen:

• - Voor VMBO scholen waren tijdelijke locaties gevonden;
• - Noodzakelijke nieuwbouw Twickel;
• - Totale herinrichting van het VMBO onderwijs;
• - Instellen van een stuurgroep ( voorzitter werd de heer W.J. Licht);
• - Het bouwen van een VMBO school in Hart van Zuid t.b.v. de OSG in nauwe samenwerking met het ROC;
• - Realisatie totale plan in de jaren 2005- 2010.

Wij denken dat deze langlopende zaak veel geld heeft gekost voor de gemeente Hengelo, daarover later meer.

 Vervolgens hebben wij gesproken met de directie van de betreffende OSG school en daar tekenden wij het volgende op:

• - Primair gaat het om goed onderwijs;
• - Huidige school is niet meer geschikt voor modern onderwijs;
• - Overleg over realisatie was een te lang proces;
• - Afblazen woningbouw in Kristenbos was de doodsteek voor realisatie en ook de vraag wie wat zou betalen bij tegenvallende realisatiekosten;

• - Zij zullen hun leerlingen niet gaan huisvesten in Hart van Zuid. De afstand en de veiligheid spelen hierbij een grote rol.

3.Het onderzoek met Bornse informatie

Bij toeval vernamen wij dat er midden vorig jaar een onderzoek was gedaan naar de rol van de ambtenaren rond de gebundelde gedachte. Bij navraag bij de Bornse griffier werd ons het Rapport onderzoek project Carmelcluster Borne Hengelo Ernst & Young Accountants 23 juni 2008. (inmiddels meer dan een jaar geleden) verstrekt.

Allereerst een aantal punten uit het rapport:

Onderzoeksvragen

• - Hoe is het proces van advies en besluitvorming verlopen?
• - Welke vervolgstappen moeten er worden ondernomen?
• - Welke dekkingsmogelijkheden zijn voorhanden?
• - Geef verbeteroplossingen aan.

Uit de bestuurlijke samenvatting komt ondermeer naar voren dat:

• - in 2005 is besloten ieder jaar 315.000 euro bij te dragen uit een OZB verhoging van 11,5%. Niet is besloten over welke jaren dit geldt;
• - 50 % van de herontwikkelwinst wordt beschikbaar gesteld;
• - het niet realiseren van het aanbestedingsvoordeel 904.000 euro is;
• - op Borns grondgebied een juniorcollege moet worden gerealiseerd;
• - van stuurgroepoverleggen geen notulen zijn opgesteld;
• - de projectleider door Borne en Hengelo is ingehuurd;
• - op 7 september 2007 besloten werd dat de gemeentesecretarissen zich zullen inzetten voor het genereren van dekking voor het verwachte tekort op het aanbestedingsvoordeel;
• - er wordt gestegeld over wat er is afgesproken omtrent de "herontwikkelwinst";
• - de inrichting van de projectorganisatie voor verbetering vatbaar is;
• - ambtelijke inzet minimaal is;
• - de kwaliteit van college- en raadsbesluiten te wensen over laat;
• - er geen centraal projectdossier aanwezig is, waardoor alle betrokkenen een eigen dossier voeren;
• - door het niet aanwezig zijn van notulen de besluitvorming niet te achterhalen is.

Welke vervolgstappen dienen er te worden ondernomen?

• - Er dient duidelijkheid te komen over de gronden van de Stichting Carmel

College;

• - Er dient een definitieve realisatieovereenkomst te worden gemaakt;
• - Het project Carmelcluster hoeft niet meer op Borns grondgebied te komen.

Algemene gegevens over het project.

• - De opdrachtgever van de gemeente Hengelo is de heer W.J.Licht.
• - De bestuurlijk betrokkene is de wethouder Onderwijs.
• - Ambtelijk is men actief, maar de projectleider is extern.
• - De beleidsmedewerker onderwijshuisvesting komt van de gemeente Hengelo.

 In de stuurgroep hebben zitting:

• - De wethouders Onderwijs van de beide gemeenten.
• - De directeur van de dienst SBO en de directeur van het Carmel College.

   -    Externe projectleider is adviseur van de stuurgroep.

Samenvattend kenmerkt het project zich door een sterke politieke en bestuurlijke ambitie om het project te realiseren.

 Op 09-08-2009 is het rapport besproken in de gemeenteraad van Borne.

Het raadsvoorstel kende de volgende organisatorische leerpunten:

Het onderzoeksrapport leert dat op een aantal cruciale punten fouten zijn begaan. Op basis daarvan worden -onder regie van het Managementteam- organisatorische verbeteringen doorgevoerd. Op de stem van de VVD Borne na werd het voorstel aangenomen.

Ons bekruipt het gevoel dat aan de zijde van Hengelo meer aandacht had moeten worden besteed aan dit rapport. Vooral omdat de betrokkenheid van functionarissen van onze gemeente groot was en niet goed verlopen zaken geheel of gedeeltelijk hun verantwoordelijkheid waren. De wethouder Onderwijs en de secretaris als opdrachtgever hadden de commissie hierover kunnen (moeten) informeren.

 4. Het doek valt voor de gebundelde gedachte.

In de periode januari - april is verder gewerkt aan het wel of niet realiseren van het scholenlaantje. In die periode is het perspectief voor realisatie echter dramatisch verslechterd. Op 22 april 2009 kwam men tot de conclusie dat het einde oefening was.

Wij vinden dat wij dit jaar te weinig of te laat zijn  geïnformeerd door de wethouder. Dit hebben wij ook in commissievergaderingen naar voren gebracht. Op  27 mei jl. hebben wij een brief ontvangen over de ontstane situatie waarin melding werd gemaakt van een overleg tussen de twee schoolbesturen over de realisatie van het VMBO onderwijs in Hengelo.

Inmiddels hebben wij gesproken met de bestuurder van de OSG waar wij het volgende vernamen:

• - er hebben in de vakantie periode gesprekken plaats gevonden over de huisvesting van het VMBO in Hengelo. Er zijn vragen geformuleerd voor een gesprek met de wethouder onderwijs. Er zit nog weinig schot in de voortgang;
• - de bestuurder wacht gespannen een komende notitie af van de gemeente over de huisvesting van het Voortgezet Onderwijs;
• - er zijn diverse huisvestingsproblemen zowel bij de OSG als bij Twickel en is er voldoende geld om deze problemen op te lossen;

• - mocht er aanleiding zijn om nogmaals contact te hebben met elkaar dan zijn wij welkom.

  5. Vragen van de VVD fractie over de totale situatie

Hieronder volgen vragen van de VVD fractie, waaronder vragen die al gesteld zijn in commissievergaderingen of bij andere gelegenheden, maar waarop geen voldoende antwoord is gegeven.

1. Het niet doorgaan van het scholenlaantje is mede de veroorzaakt door het niet realiseren van woningbouw in Kristenbos. Is dit juist?
2. In onze ogen is het realiseren van een modern gebouw waar de verschillende VMBO scholen met een breed aanbod in ondergebracht kunnen worden een must. Bent u dit met ons eens ? Zo neen, waarom niet?
3. Is de technische kwaliteit van het gebouw aan de Woolderesweg nog wel voldoende om daar nog langer onderwijs in onder te brengen?
4. Heeft de vermindering van het aantal leerlingen vooral te maken met verouderde schoolgebouwen, ten opzichte van de gebouwen in de ons omringende gemeenten ?
5. In de omgeving van het Medaillon bouwen is een goed alternatief, waarbij wij denken dat het huidige stadskantoor aan de Hazenweg  als scholen- locatie een overweging waard is. Bent u dit met ons eens? Zo neen, waarom niet?
6. Het onderzoek dat Borne deed over de oorzaak van vele zaken die mis gingen en de noodzakelijke verbeteringen had in onze commissie aan de orde moeten komen. Vindt u dit ook? Zo neen waarom niet?
7. Zijn bepaalde functionarissen uit Hengelo, gezien het Bornse onderzoek, niet capabel gebleken voor hun inbreng ?
8. Hoeveel Hengelo's geld is nu verloren gegaan aan het niet doorgaan van het scholenlaantje ?
9. Wij willen graag een toezegging van u dat in elke commissievergadering Sociaal, of zoveel mogelijk eerder als de noodzaak daar is, u ons op de hoogte houdt van de huisvesting van het Voortgezet Onderwijs in Hengelo.

Hengelo 7 september 2009
Namens de VVD fractie,
Roeland Fens
Arie Otten