PvdA kiest na 16 jaar coalitie met het CDA voor de SP

Het resultaat van de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart 2010 heeft ertoe geleid dat de lijsttrekker van de grootste partij, mevr. J.H. ter Hofte-Visser van het CDA, het initiatief heeft genomen om tot een collegevorming te komen. Zij heeft het noodzakelijk geacht Jhr. Dr. P.A.C Beelaerts van Blokland te verzoeken een informatieronde te houden onder de in de raad gekozen fracties. Op maandag 8 maart hebben de gesprekken met de negen lijsttrekkers plaatsgevonden. De beleidspunten die bij de informateur door de verschillende coalities zijn ingebracht, geven volgens de informateur "zeer wel mogelijkheden tot een stevig collegeprogramma te komen". Tevens concludeert de informateur dat " het ernaar uitziet dat in de beleidspunten niet zodanig zware verschilpunten zitten dat er per se geen samenwerking zou kunnen plaatsvinden".
Met die boodschap is op 17 maart jl. de door het CDA benoemde formateur, mevr. J.H. ter Hofte-Visser, vol vertrouwen aan de slag gegaan.
De voorkeur van het CDA Hengelo, gesteund door een meerderheid van de andere partijen, ging uit naar een college met 4 partijen. Hierbij vielen voor de toen komende besprekingen de kleinste partijen af, nl. Groen Links, D'66 en Christenunie. (Voorlopig in de wachtkamer). Op 19 maart hebben er gesprekken met de diverse fractievoorzitters plaatsgevonden.
Op de ochtend van 25 maart kwam de formateur met een tussenrapportage in de vorm van een persconferentie. Hier werd aangekondigd dat de PvdA een gezamenlijke inhoudelijke verkenning wenste waarbij ook de SP moest worden betrokken. De formateur heeft dit verzoek voorgelegd aan het CDA, VVD en BurgerBelangen. De VVD en BurgerBelangen stemden in met dit verzoek. Om een impasse te voorkomen heeft het CDA daarna ook hiermee ingestemd.

Tussen deze vijf partijen hebben er op 29 en 30 maart verdiepende gesprekken plaatsgevonden waarbij de formateur de partijen heeft gevraagd nu echt kleur te bekennen in de inhoudelijke thema's. Daarbij past de kanttekening dat er, behalve bij het CDA en de VVD, van kleur bekennen niet echt sprake is geweest. Bij de andere drie partijen lag het accent vooral op het voorkomen van het benoemen van breekpunten. Uit houding en lichaamstaal bleek vooral hoe gretig men in het college wenste te komen.

Belangrijke gespreksonderwerpen zoals de gigantische bezuinigingsoperatie die de gemeente Hengelo te wachten staat, de sociale structuur in Hengelo alsook de visie op de stedelijke ontwikkeling zijn inhoudelijk door de vijf partijen besproken.
Bij het deelnemen aan een college, dat 4 jaar lang een zware taak voor de kiezen krijgt (15 miljoen bezuinigen), is de balans tussen het intact houden van de kwaliteit van de stad, zowel fysiek als sociaal, en de door Den Haag opgelegde bezuinigingen, het belangrijkste speerpunt van de VVD. De visie van de VVD om dat te bewerkstelligen wordt volstrekt niet gedeeld door vooral de SP en in mindere mate ook niet door de PvdA.
In tegenstelling tot de SP wensen de VVD, de PvdA en het CDA de investeringen in Hart van Zuid en de binnenstad te continueren. In combinatie met het investeren in het economische klimaat en de werkgelegenheid, breng je de kwaliteit van de stad, in de visie van deze partijen, op een hoger plan.
De SP heeft andere ambities en legt vooral haar prioriteiten bij het investeren in de wijken.
Zie website van de SP in Hengelo: "investeringen in de wijken boven grootschalige nieuwe investeringen in de binnenstad en Hart van Zuid".
Investeren in een aantrekkelijke stad met een goede fysieke en sociale infrastructuur is dus volgens de VVD, de PvdA en het CDA onontbeerlijk. Maar daarnaast zetten de PvdA en de SP ook in op het op niveau houden van de uitkeringen. Ook als het ten koste gaat van de middengroepen. En ook als daarvoor de gemeentelijke belastingen zouden moeten stijgen. En dat is geen investering, maar een consumptieve kostenpost. Haaks daarop staat de visie van de VVD dat in tijden van bezuinigingen het sociale beleid, vooral op het consumptieve traject, wel iets soberder mag.
Daarbij komt dat de VVD faliekant tegen belastingverhogingen is. De VVD vindt dat de tering naar de nering gezet moet worden.
De VVD is tegen de aanleg van de HOV naar Enschede. Gezien de frequentie waarop de bus hier haar route rijdt en nooit geconfronteerd wordt met wachttijden, is een HOV-lijn volstrekt niet in beeld bij de VVD. Mede gezien het feit dat er parallel aan deze HOV-busverbinding ook een spoorverbinding loopt, een vervoersvorm uit dezelfde categorie, is een miljoenenverslindend project (tussen 2010 en 2016 € 6 miljoen) als de HOV niet uit te leggen.
De VVD draagt fietsers een warm hart toe en is voor goede fietsvoorzieningen, maar is in tijden van bezuinigingen tegen budgetten voor extra fietsvoorzieningen, zoals de fietssnelweg, de F35. Investering ongeveer € 3 miljoen. Structurele jaarkosten bedragen € 300.000,--. In tegenstelling tot de VVD wensen zowel de PvdA als de SP op deze twee items zwaar in te zetten.

Tijdens de gesprekken op 29 en 30 maart bleken er veel overbrugbare overeenkomsten te vinden in de beleidsvisies van de partijen CDA, PvdA, BB en VVD. In combinatie met de punten waarop deze partijen al op dezelfde golflengte zaten, zou men elkaar moeten kunnen vinden in een coalitieakkoord. De partijen hebben hierbij ook uitgesproken dat er geen taboes op fysieke en sociale bezuinigingsrichtingen gelegd moeten worden. Waar het CDA en de VVD een goede balans noodzakelijk achten, wenst de SP vooral te bezuinigen op de fysieke zaken.
Op vrijdagochtend 2 april geeft formateur Ter Hofte haar opdracht terug na gesproken te hebben met CDA en de PvdA. De PvdA geeft te kennen vast te willen houden aan een coalitie met als backbone-partner de SP. Een breekpunt. Het tweede konijn uit de hoge hoed van de PvdA. De langdurige coalitieband met het CDA wordt daarmee wel erg gemakkelijk verbroken.

Wij zijn verbaasd door het mislukken van de formatie. De verschillen tussen VVD en SP waren onoverbrugbaar. Dan is het begrijpelijk dat je niet verder gaat met elkaar. Maar de afstand tussen VVD en PvdA is echter kleiner dan de afstand tussen PvdA en SP.
Wij denken dan ook dat de PvdA nee heeft gezegd tegen de VVD omdat het CDA nee heeft gezegd tegen de SP. Aan de keuze van de PvdA ontbreekt elke logica. Echte inhoudelijk verschillen op het essentiële hoofditem, investeren in de (binnen)stad, waren er niet tussen de PvdA en de VVD. Andere inhoudelijke verschillen waren overbrugbaar. Politieke gronden zouden aan deze PvdA- beslissing te gronde hebben kunnen liggen. Als enige linkse partij een zware bezuinigingsperiode ingaan zonder een andere linkse partij naast zich, is blijkbaar onoverkomelijk. De bezuinigingspijn delen met een links maatje is blijkbaar draaglijker.

Stan Horsthuis
fractievoorzitter