Commissie Fysiek 17 mei 2011, agendapunt 8: Invoering diftar 1e termijn.

Voorzitter,

Diftar, er is al veel over gezegd en geschreven en gepubliceerd en is een onderwerp dat ook burgers behoorlijk bezighoudt gezien de inspraak reactie van de heer Kwast. Het uitgangspunt blinkt uit in helderheid en eenvoud, de vervuiler betaalt en bewustwording leidt tot betere scheiding van afvalstromen en het terugdringen van de totale hoeveelheid afval. Randvoorwaarde volgens de wethouder: het systeem BLIJFT 100% kostendekkend.

Dit lijkt koren op de molen van de VVD. Aandacht voor eigen verantwoordelijkheid, betalen voor verbruik en de mogelijkheid om de kosten zelf te reguleren. En dat alles binnen een kader waarin aandacht is voor milieu aspecten en duurzaamheid. Echter: Het venijn zit wat onze fractie betreft niet in het plan als geheel waarvoor onze goedkeuring wordt gevraagd, maar in de details in het bijzonder en dan vooral in voorgenomen tarieven. Het standpunt van de VVD is altijd geweest dat Diftar niet mag leiden tot een verhoging van de kosten voor de burgers. Daar hebben we altijd fel op ingezet. En wat schetst onze verbazing voorzitter: binnen dit plan, met de nu gepresenteerde verhouding tussen vaste en variabele kosten, is het bijna onmogelijk, om nog niet te spreken van onrealistisch, om afval tegen dezelfde kosten aan te bieden als in het huidige systeem.

Laat ik dit even illustreren aan de hand van een aantal scenario’s. Stel dat inwoners van de stad tot op het bot gemotiveerd zijn om bewust om te gaan met afval, en scheiding van de verschillende stromen tot in detail doorvoeren. In dit scenario wordt 1 x per maand de grijze container van 140 liter en 1x per maand de groene container van 240 liter aangeboden. Kunststof, glas, textiel en papier worden gescheiden aangeboden en eventueel grof tuinafval en restafval wordt zelfstandig naar het afval brengpunt gebracht. De besparing die dit oplevert op jaarbasis is maar liefst 80 eurocent. Voor de echte fanatiekelingen onder ons: 1x per maand de kleine grijze en 1 x per maand de kleine groene: besparing van maar liefst € 18,35 op jaarbasis.

Of iets realistischer dan: 20 keer per jaar wordt de grijze container van 140 liter aangeboden en 20 keer per jaar wordt de groene container van 140 liter aangeboden. In de zomermaanden is de frequentie van aanbieden dan iets hoger ivm stankoverlast en dergelijke. Wellicht goed te doen voor een eenpersoonshuishouden, voor een gezin met kinderen al een flinke opgave. Kosten liggen in ieder geval een kleine € 42 hoger dan in het huidige systeem, terwijl de aangeboden hoeveelheid flink gereduceerd is.

Of zo een situatie aanmoedigt tot het scheiden van afvalstromen is uiteindelijk dan nog de vraag. Veel inwoners voelen zich verantwoordelijk voor hun leefomgeving en gooien groen uit de openbare ruimte (bijvoorbeeld bladeren die in de goot zijn gevallen en putten afdichten), nu in hun eigen container. Het ligt in de lijn der verwachtingen dat dit gedrag ontmoedigd wordt en sterker nog, dat GFT in de grijze container wordt gegooid als dit een leging van de GFT container scheelt. Weg gescheiden afvalstromen. Alternatieven in de vorm van bladkorven worden niet geboden.

Voorzitter, bij het iedere week aanbieden van een container, zoals nu mogelijk is, is de burger van Hengelo maar liefst 50% duurder uit. En dat was niet de afspraak. Want ook als het systeem 100% kostendekkend moet blijven, dan is het toch niet aannemelijk dat de kosten voor de verwerking van afval met 50% zijn gestegen. Hier hebben we dus niet te maken met het principe van de vervuiler betaalt: We staan op het punt een systeem van “doe maar je uiterste best, dan betaal je bijna niets extra” in te voeren. En aan het eind van het jaar worden we geconfronteerd met een fixe naheffing omdat het tarief van 2011 als uitgangspunt wordt genomen voor de aanslag.

Voorzitter, de VVD steunt graag een plan om de vervuiler te laten betalen en duurzaamheid en milieubewustzijn te stimuleren, maar laten we reëel zijn, dit plan, met de tarieven die nu worden gesuggereerd stimuleert mensen niet om zorgvuldig met hun afval om te gaan. Laten we met zijn allen kijken naar een betere verdeling tussen vaste en variabele kosten waarbij er echt invloed op de totale kosten kan worden uitgevoerd. Dit voorstel, is niets meer en niets minder dan een verkapte lastenverzwaring.

Liesbeth Kok
Fractie VVD