Voorzitter,
De beleidsbegroting. Een stuk dat er op zich misschien prima uitziet, maar waar ik minder mee kan dan ik zou willen. De eerste vijf hoofdstukken, ruim 80 pagina’s, zijn een politiek verhaal. Het college probeert hier met de door haar gekozen programma’s weer te geven waar ze met de stad, met al haar facetten, naar toe wil gaan. Misschien best aardig om dat eens te vernemen, maar het hoort niet thuis in een begroting. De begroting is onzes inziens daar niet voor bedoeld. Het is ook ten koste gegaan van de kwaliteit van de begroting.
Ik zou het college willen verzoeken in ieder geval totalen van bestedingen waarop zij voorstelt te gaan bezuinigingen, uitgebreider in de begroting op te nemen. Eén voorbeeld: zoekrichting 13 Vernieuwen welzijnswerk. Daar stelt u € 175.000,- voor te bezuinigen. Nergens in de begroting staat dit item genoemd. Behalve op pagina 129, een totaalbedrag van baten en lasten van ruim 6 miljoen. Kunt u ons vertellen hoeveel geld met dit welzijnswerk is gemoeid? Dus het bedrag waarvan u nu voorstelt hierop € 175.000,- te bezuinigen?
De presentatie en inzichtelijkheid van de cijfers laat te wensen over. Als voorbeeld pagina 180 van de beleidsbegroting 2012-2015, daar staat in de derde kolom 2012 bij de één na laatste zwarte regel een overschot van € 4.831.000,-- Wat is de betekenis van dit getal, want er is een tekort van € 2.974.000,- .
Ik begrijp dat de begroting valt onder het Besluit Begroting en Verantwoording Gemeenten. En die schrijven deze kromme verantwoording voor. Dat zij zo, maar mijn verzoek aan het college is om de aansluiting van het resultaat zoals dat onder pagina 180 is weergegeven, althans voor de raad in overeenstemming te brengen met het saldo baten en lasten na bestemming zoals dat op pagina 202 is weergegeven. Daar staat het negatieve resultaat als het herkenbare getal € 2.974.000,--.
5a Beleidsbegroting 2012-2015
5b Eindrapportage Herontwerp-Vernieuwen en bezuinigen (11G201556)
Voorzitter, de beleidsbegroting in combinatie met de eindrapportage van de 42 zoekrichtingen. In het voorstel eindrapportage herontwerp vraagt u de raad bij 3 in te stemmen met een kredietverlaging van 3 miljoen voor het project Lange Wemen. De VVD heeft hier principiële problemen mee. Bij de vorige voorstellen heeft het vorige college, maar in dit voorjaar ook nog het huidige college, de raad geprobeerd ervan te overtuigen dat de plannen die voorlagen de keuze diende te zijn die de raad moest maken. Maar we zouden niet tornen aan de kwaliteit? Nu verdedigt dit college met even veel verve de bezuiniging van 3 miljoen waarbij naast 1000m2 minder netto-vloeroppervlak, de verbinding tussen het huidige stadhuis en de nieuwbouw, het Atrium, in het kader van de bezuinigingen verdwijnt. Alle argumenten die nu op tafel worden gelegd om dat te verdedigen staan haaks op de argumenten die voordien werden gebruikt om het juist wel te laten gebeuren.
Voorzitter, de VVD heeft haar twijfels over hetgeen er nu voorligt. Is dit een eerste stap om op een later moment nog meer bezuinigingen op dit project voor te stellen. Wij voorzien helaas dat versobering op het project Lange Wemen op de loer ligt. En laten wij om ons heen kijken hoe dat kan ontstaan. Meerdere voorbeelden zijn voor handen. Het stadskantoor dat 30 jaar geleden werd gebouwd en nu wordt afgebroken en de renovatie van het marktplein met haar lichtlindes zijn betekenisvol.
Een belangrijk onderdeel voor onze beslissingsboom was de kwalitatieve invulling van dit project. Een belangrijke kwaliteitsslag voor onze gemeente Hengelo. Maar als de VVD deze ontwikkeling van dit project Lange Wemen had kunnen voorzien waren we destijds niet akkoord gegaan. Wij hebben dan ook grote problemen met dit onderdeel van het voorstel en verzoeken het college dan ook Lange Wemen n.a.v., deze in onze optiek forse aanpassing, opnieuw aan te bieden aan de raad.
Welzijnswerk
Op het welzijnswerk ligt een voorstel om € 175.000,- per jaar te bezuinigen. Het college noemt zoekrichting 13 een vernieuwing van welzijnswerk. In het stuk “Herontwerp – vernieuwen en bezuinigen” staat op pagina 23 een wervende tekst over de vernieuwing en bezuiniging welzijnswerk en het effect op de aanpak in de wijken. Ik ga hier niet citeren, maar op pagina 20 wordt gesproken over het grote belang dat welzijnswerk in Hengelo heeft. In contradictie daarop staat op pagina 23 de bijbehorende bezuiniging van € 175.000,--. Een knetterharde bezuiniging doorvoeren en dat op deze wijze verkopen. Ik zou haast zeggen dat het op deze wijze aan de man brengen getuigt van lef, maar ik realiseer mij dat dit misplaatst is.
Onderhoud openbare ruimten
Op onderhoud openbare ruimten, zoekrichting 23 en 24 liggen voorstellen om € 350.000,-- te bezuinigen in 2012 oplopend naar € 600.000,-- in 2016. Ik licht er een paar uit.
Op groenonderhoud wordt voorgesteld € 150.000,-- te bezuinigen oplopend naar € 200.000, in 2016. En nog even het volgende: eind 2010 heeft de raad een debat gevoerd tijdens het proces herontwerp. Onder de noemer f16 en 2x F17 stond hier totaal € 102.000,-- te bezuinigen. Twee vragen. Waarom stelt u dan nu de raad een bedrag voor van € 150.000,- oplopend tot 2 ton in 2016. En hoe komt het dat, en dat is veel essentiëler, zowel de raad als het college een volmondig nee heeft gezegd tegen zowel f16 als f17a! Er was zelfs een erratum 27 augustus 2010 die dat voor een onderdeel bevestigt. Is een dergelijke discussie dan van nul en generlei waarde? Wij verzoeken het college de raad uit te leggen wat er hier aan de hand is. Waarom kan dit zo maar.
En m.b.t. netheid was het voorstel oranje. Nu dus plotseling groen? Ook graag uitleg.
En op netheid wordt voorgesteld de komende jaren structureel € 100.000,-- te bezuinigen. Dit is buiten alle proporties. Versobering door o.a. lager niveau wegenonderhoud. Vraag is of je hiermee niet het paard achter de wagen spant en in de tijd met inhaalkosten geconfronteerd gaat worden. De openbare ruimten in steden, en dus ook in Hengelo, zijn een visitekaartje voor de stad. En wij verzoeken het college ons uit te leggen waarom de investering in de openbare ruimte aan de Industriestraat wordt uitgesteld vanwege samenloop met winkelcentrum Esrein?
Toekomst jongerencentra
Bezuinigingen in de marge noemen wij dat. Je bezuinigd een voorziening weg waarvan de gevoelswaarde voor de mensen vele malen groter is dan de geld waarde die nu wordt wegbezuinigd.
Samenwerking culturele instellingen
Het college verpakt het wel aardig, maar de gezamenlijke culturele kerninstellingen wordt een bezuiniging opgelegd naar oplopend in 2016 € 450.0000,--.
Middels een herschikkend van taken wil het college komen tot een lager aantal kernvoorzieningen. U wilt dit uitwerken samen met deze instellingen. In 2012 wilt u dan de nodige maatregelen treffen. Klinkt aardig, maar als ik u vraag naar de bezuinigen die de gemeente in haar eigen organisatie dient door te voeren, hebt u het altijd over de tijd die nodig is om dat in te vullen. Nu met onmiddellijk ingang, 2012, verwacht u van deze organisaties een bezuiniging van € 250.000,--. U vraagt een bezuiniging van deze organisaties waaraan u zelf, in een soortgelijke situatie, niet kunt voldoen. U dient eerst te praten af te stemmen voordat u dit oplegt. Trouwens begrijp ik het goed dat doordat de bibliotheek zelf al een bezuiniging heeft opgelegd gekregen, zij niet mee hoeven te doen aan deze bezuiniging?
Instrumentenfonds
In het verslag commissie Leefbaarheid en Jeugd van 26 oktober 2004 staat iets over het opheffen van het instrumentenfonds. Meerdere fracties plaatsten ook toen vraagtekens bij de voorgestelde bezuiniging op het instrumentenfonds. En daar zaten ook de fracties bij welke nu deel uitmaken van het college.
Een leefbaar Hengelo bestaat naast welzijnswerk, openbare ruimte ook uit een gezond verenigingsleven. Hoe maken we Hengelo aantrekkelijk behalve voor de huidige inwoners ook voor burgers die overwegen in Hengelo te gaan wonen. Dit zijn schraapbedragen waarop je niet op deze wijze zou moeten willen bezuinigen. Een tandje minder kan ik mij voorstellen, maar dan niet abrupt, maar een stapsgewijze afbouw in de te verstrekken subsidie. Enige gewenning is wel op z’n plaats.
5c Belastingtarieven 2012
Vorig jaar memoreerden wij al dat zonder de VVD de belastingtarieven, en in het bijzonder de OZB, voor de burger onherroepelijk omhoog zullen gaan. En dit wordt helaas wederom bewaarheid.
De OZB-tarieven gaan met 4% omhoog. Een bedrag van ruim € 654.000,--. Waarvan als sluitpost in de begroting 1,75% omdat er blijkbaar niet genoeg aan bezuinigingen kon worden ingeboekt. Maar deze 1,75% is wel bijna 3 euro tonnetjes. Weer oeps.
En dan nog de hondenbelasting die met 6% ophoog gaat. Echt buiten alle proporties.
Ter afsluiting:
Zoals de meesten wel van ons zullen weten, twitteren er ook wethouders van ons college. Dat kan soms erg verhelderend zijn. Zo twitterde wethouder Lievers op 3 oktober een opmerking over de bezuinigingen, en ik citeer de relevante tekst daaruit: Vanochtend naar ingelaste bezuinigingsvergadering, kaasschaafmethode werkt niet meer”. Verdulleme voorzitter. Dat zitten wij nu al bijna een jaar te verkondigen en wij voelden ons daarbij als een roepende in de woestijn. En dan komt vanuit het college zomaar de bevestiging daarvan uit de lucht vallen.
Het lijkt nu dat er een sluitende begroting op tafel ligt. Wel hebben wij daarbij het gevoel dat er bijna een jaar geen echte zoden aan de dijk zettende bezuinigingen werden gerealiseerd. Nu op het allerlaatste moment wordt het alsnog grote halen snel thuis. Dat wordt nog eens bevestigd door Twitterberichten van collegeleden.
In onze optiek is inderdaad nog steeds de kaasschaafmethode gehanteerd voor de bezuinigingen i.p.v. dat er een fatsoenlijke kerntakendiscussie is gevoerd. Gemiste kans nog steeds.
Want laten we wel zijn er is bij lange na niet de afgesproken bezuiniging van € 5 miljoen ingevuld. Want u vindt ruim 4 miljoen en daarvan is ook nog een niet onaanzienlijk deel, o.a de OZB het de verhoging van de hondenbelasting van totaal € 680.000-- een tariefverhoging en geen bezuiniging.
Als laatste: Kan het college ons uitleggen welke bezuinigingen die de VVD eind 2010 heeft voorgesteld, totaal toch bijna 1,3 miljoen, zij heeft meegenomen in de bezuinigingen? Behalve in de kranten hebben we daarvan niets teruggevonden in het herontwerp.
Stan Horsthuis
Fractie-voorzitter