Raadsvergadering 8 en 9 november 2011
Betoog Stan Horsthuis – fractievoorzitter ( 8 november 2011)
1e termijn van de VVD tijdens de Algemene Beschouwingen
Voorzitter, Tijdens de gezamenlijke commissievergadering heb ik een aantal vragen gesteld. O.a. m.b.t. onze inbreng van diverse bezuinigingen waarop wij tot nu toe weinig hadden terug gehoord. Maar een compliment is nu op z’n plaats. De vragen die ik bij het college heb neergelegd, zijn adequaat beantwoord. Ook onze vragen over de diverse, een jaar geleden, aangedragen bezuinigingen zijn daarin meegenomen. De VVD had daarbij wellicht andere politieke keuzes gemaakt, maar dat is hier even niet relevant. College, dank voor de beantwoording.
E1 Beleidsbegroting 2012-2015
Het college heeft de raad voorgesteld om met nieuwe beleidsprogramma’s te werken. Op 31 mei 2011 heeft een meerderheid van de raad besloten akkoord te gaan met deze begrotingsopzet. Om die reden gaan de pagina’s 19 t/m 80 over politiek getinte programma’s. Hoewel niet slecht, is dit in onze optiek een politiek verkoopverhaal gevolgd door een paar indicatoren. Begrotingstechnisch voegt het slechts alleen iets toe als u de raad ook inzicht verschaft in de financiële consequenties van uw beleidsinspanningen. Vorig jaar eindigde elk programma nog met een financieel exploitatieoverzicht. Een dergelijk overzicht ontbreekt nu. Wij verzoeken het college voor de volgende beleidsbegroting toch minimaal weer bij elk van de vijf politieke programma’s een beknopt exploitatieoverzicht, vergelijkbaar met de vorige begroting, op te nemen.
Ook bij het tweede deel van de begroting probeert het college in verhalende teksten inzicht te verschaffen in wat er allemaal staat te gebeuren m.b.t. missie, speerpunten, ontwikkelingen en indicatoren. Op zich prima, maar het verhaal is niet volledig als de raad niet wordt geïnformeerd over de financiële consequenties. Wij missen financieel inzicht op productniveau en de daaronder liggende functies. Een beknopt 2012 is het enige dat u laat zien. Financieel inzicht in de jaren 2013 t/m 2015 ontbreekt op dit niveau.
Wij verzoeken het college de raad alsnog te voorzien van de juiste, bij deze begroting passende, financiële informatie over de jaren 2013 t/m 2015.
E2 Eindrapportage Herontwerp – Vernieuwen en bezuinigen
De hoogte van de Algemene Reserve, de vermogenspositie, laat zwaar te wensen over. Meerdere miljoenen zijn nodig om het enigszins op het gewenste minimale niveau te krijgen. Een sluitende begroting 2012 wordt ternauwernood, slechts door ook de bestemmingsreserve WMO in te zetten, gerealiseerd.
Slechts extra bezuinigen brengen ons dat vlees op de botten dat kan zorgen voor een acceptabele algemene reserve.
De bezuinigingsopgave zou een grote uitdaging moeten zijn. Deze vraagt om een lange termijnvisie en structurele hervormingen. Het college dient nu te kiezen voor beleid en oplossingen. Buiten bestaande kaders treden, ‘out of the box’ denken is wat daarvoor nodig is. Maar dit college mist zowel lef als visie.
Een kerntakendiscussie had het begin moeten zijn van wat u noemt: ‘Vernieuwen en bezuinigen’. Echter, zoals ook meerdere collegeleden bevestigen, heeft U gekozen voor de kaasschaafmethode. En wat wij daarvan nu terugzien lijkt straks in de praktijk te eindigen in een slagveld.
Tijdens de raadsvergadering van 11 oktober 2011 stelt de wethouder dat de raad in de conceptbegroting 2012 heeft kunnen zien dat er opnieuw 5 miljoen is bezuinigd. Maar op pagina 27 van het herontwerp staat voor 2012 slechts 4 miljoen ingeboekt. Incl. belastingverhogingen. Hoe verklaart de wethouder dit?
U hebt bij lange na niet kunnen bezuinigen zoals u dat aan de raad hebt toegezegd. De toegezegde 5 miljoen bezuinigingen in 2012, eindigen in een bezuiniging van nog geen 3,5 miljoen. De rest van de ontbrekende dekking in de begroting vindt u door de tarieven te verhogen met bijna 7 ton. Hoewel u de raad vraagt dat af te dekken door de bestemmingsreserve WMO, is er dus eigenlijk nog steeds een tekort van meer dan een ton. In dat kader is de vraag gerechtvaardigd hoeveel ruimte er nog in de begroting zit om tegenvallers te dekken.
- Wat te denken van bijvoorbeeld de onverwachte tegenvaller, debacle mag ik wel zeggen, van de Grobben- tunnel.
- En zijn de financiële risico’s bij de onderdoorgang van het station nu helemaal gedekt?
- En zijn de overwachte asbestsaneringen in de begroting opgenomen?
- En wat te denken van het onderwijsfront. Wat staat ons daar nog te wachten.
- Zoals eerder gememoreerd, baren ons de bezuinigingen op het ambtenaren- apparaat ook zorgen. Wij zouden graag geïnformeerd worden, iets meer in detail dan nu, hoe daar invulling aan wordt gegeven. Deze vraag is mede ingegeven door de Swingh- bezuinigingsoperatie van een paar jaar geleden. Behalve een reorganisatie waarover de raad in den beginne werd geïnformeerd, is de informatie naar de raad helaas volledig stilgevallen. Op ons komt het over als een uiteindelijk mislukte operatie. Wij verzoeken het college nogmaals ons uit te leggen wat daar, ook financieel, van terecht is gekomen. Ook in de raadsvergadering van 11 oktober heb ik daar vragen over gesteld. Antwoorden bleven uit.
Met de wijze waarop het college de kaasschaafbezuinigingen inzet, creëert het college een voor Hengelo ongekende onrust.
De opgelegde bezuinigingen bij Innocent en Cerberus (pag 86, 87) leveren t.o.v. de totale begroting slechts een minimale besparing op. Het enige wat je hier bereikt, is dat er een stukje sociale infrastructuur de nek wordt omgedraaid. Met het wegsaneren van het instrumentenfonds wordt het volwaardig functioneren van de muziekverenigingen de das omgedaan. Het effect is slechts een bezuiniging van € 25.000,--. Het is volstrekt zinloos om ze hier in extensie te noemen, maar zo staan er legio voorbeelden in de stukken, waarmee u de sociale infrastructuur in Hengelo verzwakt.
Een onderdeel waarop niet wordt bezuinigd, is het budget van € 25.000 per jaar voor Hengelo als Millenniumgemeente (pag 110). Volgens de VVD kan dit prima worden wegbezuinigd zonder dat de Hengelose burger daar last van ondervindt. Op dit moment is dit een onnodige luxe, dus snij dat weg. Houd liever voor die kosten een stukje sociale infrastructuur intact, zoals het instrumentenfonds of de combinatie Innocent en Cerberus. Ook de keuze om te bezuinigen op welzijnswerk roept vragen op. Ook daarmee tast het college de sociale infrastructuur aan van Hengelo.
Voorzitter, er is nog iets wat de VVD bezighoudt. En we hebben het er in deze vorm nog niet eerder over gehad. De kosten die het voeren van rechtszaken met zich meebrengt, zijn fors. In 2010 alleen al € 365.000,- incl. € 125.000,-- voor de huisadvocaat. Wij memoreren hier de rechtszaak inzake de baatbelasting, rechtszaak met de Twee Wezen inzake terrassenbeleid, waarbij nu weer een hoger beroep wordt ingesteld, maar ook de juridische strijd tot de hoge raad inzake Anninksweg en de problematiek op de Westermaat. Kan het college aangeven of deze kostenpost uw aandacht heeft en of u ook nadenkt, of hebt nagedacht hoe dit beter kan worden aangepakt.
Tijdens de gezamenlijke commissievergadering van 27 oktober sprak ik over Lange Wemen en ook nu wil ik dit onder uw aandacht brengen. Met dank aan de heer Eeftink, die mij nogal wat zoekwerk heeft bespaard.
De feiten
In december 2008 heeft de eerste besluitvorming plaatsgevonden over het project Lange Wemen. En dan specifiek het Plan Van Eisen. In dat raadsvoorstel wordt het atrium genoemd.
In het PvE staat: ’ Burgertoegankelijkheid; Er moet gelegenheid zijn tot openheid en communicatie over en weer tussen bestuur, de ambtelijke organisatie en de burgers. Het gebouw moet laagdrempelig zijn. Niet alleen in fysieke zin maar ook de sfeer zal uitnodigend moeten zijn. Het stadhuis, het tussengelegen atrium en het stadskantoor zullen als één gebouw gaan functioneren waarbij stadskantoor alleen toegankelijk is voor de ambtelijke organisatie’’.
Voorzitter, binnen dit kader, heeft de raad een ja uitgesproken.
In de raadscommissie Fysiek van 11 januari en in de raad van 25 januari 2011 heeft er weer besluitvorming plaatsgevonden.
Ook in de daarbij behorende stukken wordt dit atrium meegerekend in het BVO (bruto vloeroppervlak). Het kaderstellende Plan van Eisen zoals dat is vastgesteld in december 2008, is bij het besluit van januari 2011 niet gewijzigd.
Nu, slechts een paar maanden later, komt het college opnieuw terug bij de raad omdat zij in het kader van de bezuinigingen 3 miljoen minder wenst te investeren in het project Lange Wemen. Dit vertaalt zich in 1000m2 minder kantooroppervlakte en het weglaten van het atrium. Dat betekent, in ieder geval voor de VVD-fractie, een wijziging van de gestelde kaders.
Voorzitter, het is een uiterst belangrijke taak van de raad dat zij de kaders stelt.
Tijdens de gezamenlijke commissievergadering heb ik reeds namens de VVD aangegeven dat Lange Wemen opnieuw op de agenda gezet dient te worden voor een reguliere commissie- en raadsvergadering. De raad dient bij een dergelijke majeure wijziging mee te beslissen. En deze kaderstellende rol is de reden dat de VVD dit punt nu vanavond van de raadsagenda verwijderd wenst te zien.
De kaderstellende rol van de raad dient eerst te worden ingevuld.
Namens de VVD verzoek ik dan ook het als derde meegenomen punt in het huidige collegevoorstel m.b.t. het instemmen met een kredietverlaging van genoemde drie miljoen voor het project Lange Wemen, te laten verwijderen van de raadsvergadering van vandaag en morgen. Ik realiseer mij, maar ook u zult zich dat realiseren, dat het presidium en dus de raad hierover gaat. Mijn voorstel is dan ook dit aan de raad te laten. Misschien is het zinvol de raad hierover te laten stemmen.
Eigenlijk is het te gek voor woorden dat het college inmiddels de architect opdracht heeft gegeven om een schetsontwerp te maken waarbij een gewijzigd Plan van Eisen is meegegeven, zonder atrium en met minder BVO.
E3 Belastingtarieven 2012
Voorzitter, M.b.t. de tarieven begin ik toch met een opmerking over de rijbewijzen. Hengelo ontvangt en verstrekt ruim 5.500 rijbewijzen. Zoals u weet is het maximum door Den Haag vastgestelde tarief voor een rijbewijs met ingang van 2012 een bedrag van € 37.05. Hengelo vraagt € 48,20. Hoewel U dit meldt dit in de stukken, lijkt het er op dat u hier in de begroting geen rekening mee heeft gehouden. Dus onze vraag aan het college is hoe het college dit begrotingsgat van ruim € 60.000,-- denkt te dichten.
Ik memoreerde het al tijdens de gezamenlijke commissievergadering: welk college er ook in de banken zit, zonder de VVD gaat de belasting altijd omhoog.
In de laatste gezamenlijke commissievergadering van 27 oktober deelde de SP mee dat er in 2010 geen verhoging van de OZB heeft plaatsgevonden. Dit werd nog eens bevestigd door wethouder Mulder. Onterecht voorzitter. Het collegevoorstel van vorig jaar om de OZB-tarieven per 1 januari 2011 met 1,56% te verhogen, is helaas gewoon door de raad aangenomen.
Hoewel u stelt van mening te zijn dat in deze tijd een duidelijke lastenverzwaring voor de burger moet worden vermeden, ligt er nu een voorstel van het college op tafel het OZB-tarief met nog eens 4% te verhogen. Vorig jaar dus 1,56% 2.5 ton, nu 4% 6.5 ton extra gemeente-inkomsten.
Wat de hondenbelasting betreft, vindt de VVD de tariefsverhoging van 6% buiten alle proporties. Wij zijn als VVD trouwens überhaupt tegen dit soort algemene lokale belastingen. Dit college kiest liever voor belastingverhogingen voor de burger dan voor bezuinigingen.
Voorzitter, de Hengelose burger wordt opgezadeld met belastingverhogingen omdat het college te weinig keuzes maakt. En we houden ons hart vast als wij elkaar straks spreken over de Diftar. Wij zijn op bezoek geweest bij de verantwoordelijke ambtenaren en hebben daar uitstekend uitleg gehad hoe het nu echt werkt. Financiële invulling van afwegingen etc. Dat is niet het punt. Waar wij ons ongerust over maken, is de politieke invulling van de Diftar- tarieven. Wij gaan de discussie niet opnieuw voeren, maar wij vrezen een forse lastenverzwaring voor de burger.
Ter afsluiting:
Tijdens de gezamenlijke commissievergadering meldde ik al dat er ook collegeleden zijn die vinden dat het college nog steeds de kaasschaafmethode heeft gehanteerd voor de bezuinigingen i.p.v. dat er een fatsoenlijke kerntakendiscussie is gevoerd.
Want laten we wel zijn, er is bij lange na niet de afgesproken bezuiniging van € 5 miljoen ingevuld. Er is ruim € 3,4 miljoen bezuinigd en de rest bestaat uit belastingverhogingen. Zelfs in 2013 redt het college het niet om 5 miljoen te bezuinigen. Zij heeft dan slechts een ton meer dekking dan voor het jaar 2012. Een kerntakendiscussie is dus wel degelijk op z’n plaats.
Stan Horsthuis, Fractie-voorzitter VVD Hengelo
Het verloop van de raadsvergadering op de eerste vergaderavond was voor de VVD aanleiding een duidelijk signaal af te geven op de tweede dag van de raadsvergadering aan college en raad dat de VVD zich niet serieus genomen voelt door het college en de coalitiepartijen. Alles was dichtgetimmerd en aan de raadsopdracht aan het college om 5 miljoen te bezuinigen werd slechts voor iets meer dan de helft invulling gegeven. Er was dus ook geen financiële ruimte om zelfs maar enige wijzigingen in het door het college gewenste beleid aan te brengen. Alles werd op voorhand door college en coalitiepartijen in de kiem gesmoord. Dus een uiterst korte tweede termijn voor de VVD.
Tweede termijn: Betoog Stan Horsthuis (9 november 2011)
Uit alles blijkt dat dit college alleen gaat voor de onderkant van de samenleving. Dit college maakt keuzes waar de VVD zich niet in kan vinden. Dit college bezigt haar linkse idealen over de ruggen van de Hengelose belastingbetaler. Bezuinigingen worden geschrapt en wij zien de OZB met lede ogen verder stijgen. U laat de burgers van Hengelo in de kou staan. Wij bevinden ons in zwaar weer en wij stemmen over emmertjes zout. Als dan ook nog de kwaliteit van het debat in de kiem wordt gesmoord, krabben wij ons achter de oren.
Aanvankelijk hebben wij zeven moties en amendementen ingediend. Hiervan trekken wij er vier terug. Het blijkt dat deze zaken toch al zijn beklonken. Te weten motie Cerberus M17, Innocent M18, Millenniumgemeente M19, en instrumentenfonds M20. Wel maken wij van Lange Wemen een halszaak. Dit was onze tweede termijn.
Nawoord
Tijdens de eerste dag van de raadsvergaderingen is de nota “Sterker aan het werk” door de raad aangenomen. Het liberale karakter sprak de VVD wel aan. Het re-integratie budget gebruiken daar waar het voor is bestemd. Maar dit college is voornemens 75 gesubsidieerde “zgn. stadsbanen” geleidelijk over te hevelen naar het nog nieuw te vormen werkgeversinstituut en wil dit gaan betalen uit de algehele middelen. Kosten structureel een miljoen euro. Dit is voor ons een reden met een zwaarwegende stemverklaring tegen de begroting te zijn. Een absurde keuze waarin wij ons niet kunnen vinden.
Tijdens de raadsvergadering op woensdagavond is ook gesproken over de bezuiniging die het college wenst aan te brengen in de uitvoering van het stadskantoor als onderdeel van het project Lange Wemen. De kaders waren gewijzigd en het college zou dus terug moeten naar de raad met deze wijziging. De VVD heeft tijdens de raadsvergadering op dinsdag 16 december 2008 een zwaarwegende beslissing genomen. Daar stonden wij voor op basis van de toen voorliggende stukken inclusief het Programma van Eisen. Aan deze besluitvorming lagen duidelijke spelregels ten grondslag. Het college, wethouder Bron, heeft echter eenzijdig de spelregels veranderd. Het Programma van Eisen was uiterst zwaar. Juist de kwaliteit van dit plan heeft ons destijds over de streep getrokken. Nu zou daar met een pennenstreek in het bezuinigingsvoorstel een streep door worden gehaald. De inbreng van de VVD ging vergezeld van een motie dat de raad over dit soort wijzigingen gaat. Deze motie is uiteindelijk met algemene stemmen door de raad aangenomen.
Stan Horsthuis, Fractie-voorzitter VVD Hengelo
Peiling
Reacties (1)
Het zal wel te laat zijn!
Han Luchies